Foppe Hemminga (bestuurslid t/m 2020) aan het woord over Veenweidegebied Aldeboarn / de Deelen (ADD) en het project

In 2020 hebben we als Gebiedscoöperatie It Lege Midden bepaald niet stil gezeten. Naast onze belangrijkste functie in het uitvoeren en coördineren van Agrarisch natuur- en landschapsbeheer, maken we deel uit van een aantal belangrijke projecten. We hopen door deze projecten bij te dragen aan de kennis en kunde van natuurbeheer. Ook willen we een actieve rol spelen in de beeldvorming van burgers aangaande agrariërs in het algemeen en bij de beeldvorming aangaande weidevogelbeheer. Graag laten wij een aantal medewerkers van Gebiedscoöperatie It Lege Midden aan het woord om verschillende projecten toe te lichten.

ILM heeft in 2016 samen met Stichting De Nije Boarn het initiatief genomen om te kijken of er mogelijkheden zijn om invulling te geven aan de provinciale opgave om bodemdaling in het veenweidegebied te vertragen door de slootwaterpeilen te verhogen. In diverse werkgroepen is gekeken welke mogelijkheden er zijn om een bijdrage te leveren. Met de uitbreiding van de landelijke opgave om CO2 te reduceren in veengebieden, stikstofreductie te realiseren bij N2000 gebieden en de maatschappelijke wens van een meer natuurinclusieve landbouw met meer biodiversiteit is het vraagstuk complexer geworden. Tegelijk zijn er meer financieringsbronnen gekomen om de kosten te dragen. Het gebied ADD is door de provincie aangewezen als ontwikkelgebied. Dit houdt in dat in ADD oplossingen voor eerdergenoemde vraagstukken in de praktijk getoetst kunnen worden, zodat deze daarna ook in andere veenweidegebieden toegepast kunnen worden. Het gebied ADD is verdeeld in twee afzonderlijke gebieden. Ten zuiden van Aldeboarn zijn grote verschillen in drooglegging binnen eenzelfde peilvak. Deze verschillen vinden hun oorsprong in het verschil in dikte van het kleidek. Waar het kleidek dun is, of ontbreekt, daar is de bodemdaling door veenoxidatie door de jaren heen het grootst geweest. Ten noorden van Aldeboarn zijn binnen eenzelfde peilvak de verschillen in drooglegging minder groot. Door recente peilaanpassing is de drooglegging in die delen van dit gebied groter. Ook biedt het gebied ten noorden van Aldeboarn kansen om het weidevogelgebied te versterken.

Waar het kleidek dun is, of ontbreekt, daar is de bodemdaling door veenoxidatie door de jaren heen het grootst geweest!”

Foppe Hemminga, Bestuurslid (t/m 2020)

Op dit moment vinden er verkenningen plaats wat de effecten van peilverhoging zijn op het gebied van landbouw, water, ecologie, cultuurhistorie en omgeving. Deze bouwstenen moeten leiden tot een concept-gebiedsplan. Na overleg met alle betrokken partijen wordt een definitief gebiedsplan opgesteld. Een belangrijk aspect in het plan is  het toekomstperspectief voor de landbouw. Naast aanpassingen in de gangbare bedrijfsvoering zullen in gebieden met ernstige vernatting mogelijk enkele bedrijven uitgekocht moeten worden. Het spreekt voor zich dat er flankerend beleid komt voor bedrijven die te maken krijgen met inkomens- of vermogensdalingen door vernatting. Een gebiedsplan is pas compleet als de ontstane kosten met voldoende financiering gedekt zijn. Het streven is om in 2021 een concept gebiedsplan te presenteren voor het gebied ADD.

De status van ontwikkelgebied betekent ook dat ILM financieel niet meer direct betrokken is bij het project ADD. Voor de aansturing van het project wordt binnenkort de gebiedscommissie geïnstalleerd. De uitwerking van de vraagstukken wordt gedaan door het coördinatieteam, met daarbij de verschillende themagroepen. In de gebiedscommissie en het coördinatieteam zijn diverse agrariërs actief als vertegenwoordigers van de agrarische sector. Wel heeft ILM een aanvraag gedaan om in ADD een GLB-pilot te doen. In de pilot wordt onderzocht op welke wijze flexibel peilbeheer (HAKLAM, Hoog Als het Kan en Laag Als het Moet) kan worden toegepast zonder veel negatieve gevolgen voor de bedrijfsvoering. Het financiële risico van deze pilot wordt gedragen door het project ADD.